Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã xảy ra 225 ổ dịch bệnh Dịch tả lợn châu Phi tại 23 tỉnh, thành phố với số lợn chết và tiêu hủy gần 12.900 con; Cúm AH5N1 làm chết, tiêu hủy hơn 24.600 con gia cầm.
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, dịch tả lợn châu Phi, cúm A/H5N1, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố khẩn trương triển khai Tháng tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường đợt 1/2026 trong tháng 3 tới; tổ chức tiêm phòng vaccine đại trà cho đàn vật nuôi, nhằm kiểm soát nguy cơ dịch bệnh đang gia tăng trên cả nước.
Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết theo báo cáo từ các địa phương, từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 225 ổ dịch dịch tả lợn châu Phi tại 23 tỉnh, thành phố, qua đó buộc phải tiêu hủy gần 12.900 con lợn.
Bên cạnh đó, có 6 ổ dịch viêm da nổi cục xuất hiện tại 4 tỉnh, làm 18 con trâu bò mắc bệnh, trong đó 8 con chết và bị tiêu hủy. Đáng chú ý, có 7 ổ dịch cúm gia cầm A/H5N1 tại 4 tỉnh đã khiến hơn 24.600 gia cầm chết và tiêu hủy.
Ngoài ra, có 42 ca bệnh dại trên động vật được ghi nhận tại 26 xã thuộc 9 tỉnh; theo báo cáo của Bộ Y tế, đã có 7 người tử vong vì bệnh dại tại 7 địa phương.
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh trên, cơ quan quản lý nhận định nguy cơ các loại dịch bệnh nguy hiểm trên đàn gia súc, gia cầm tiếp tục phát sinh và lây lan trong thời gian tới là rất cao, đặc biệt trong điều kiện giao thương, vận chuyển động vật gia tăng và thời tiết chuyển mùa thuận lợi cho mầm bệnh phát triển.
Để chủ động phòng và kiểm soát có hiệu quả các loại dịch bệnh nguy hiểm trên gia súc, gia cầm, các bệnh truyền lây giữa động vật và người phát sinh và lây lan, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ quan, ban, ngành liên quan tại địa phương tổ chức thực hiện Tháng tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường đợt 1 năm 2026.
Cụ thể, ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành văn bản chỉ đạo, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và chính quyền cấp xã tổ chức thực hiện, đồng thời bố trí đủ kinh phí để đảm bảo hiệu quả.
Tại cơ sở, chính quyền cấp xã thành lập các đội thực hiện tổng vệ sinh, phun thuốc sát trùng tại khu vực chăn nuôi hộ gia đình, bãi chăn thả, chợ buôn bán động vật sống, điểm thu gom, trung chuyển động vật và sản phẩm động vật tươi sống; cũng như các khu vực từng có dịch, nơi chôn lấp, xử lý tiêu hủy động vật mắc bệnh và điểm tập kết chất thải chăn nuôi cũng thuộc diện bắt buộc khử trùng.
Cơ quan quản lý lưu ý việc phun thuốc sát trùng phải thực hiện sau khi đã vệ sinh cơ giới như quét dọn, cọ rửa, phát quang, đảm bảo tăng hiệu quả tiêu độc.
Với cơ sở chăn nuôi, giết mổ tập trung, cơ sở ấp trứng gia cầm, thủy cầm, chủ cơ sở phải chủ động kinh phí và tổ chức vệ sinh, khử trùng khu vực sản xuất cũng như vùng phụ cận dưới sự giám sát của chính quyền và cơ quan chuyên ngành thú y.
Tại các tuyến biên giới, đường mòn, lối mở (nơi thường xảy ra tình trạng vận chuyển gia súc, gia cầm qua lại), Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương phải áp dụng biện pháp vệ sinh, sát trùng chặt chẽ; cơ quan kiểm dịch động vật phối hợp với lực lượng chức năng tại cửa khẩu tổ chức khử trùng phương tiện vận chuyển động vật, sản phẩm động vật xuất nhập qua cửa khẩu.
Song song với vệ sinh môi trường, cơ quan quản lý đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát tổng đàn vật nuôi thuộc diện tiêm phòng trong đợt 1/2026. Các địa phương phải tổ chức tiêm phòng đại trà, đặc biệt tại những nơi đang có dịch, từng có dịch hoặc khu vực nguy cơ cao. Đàn vật nuôi đã được tiêm nhưng sắp hết hoặc đã hết thời gian miễn dịch phải được tiêm nhắc lại, tiêm bổ sung kịp thời.
Căn cứ tình hình lưu hành các loại mầm bệnh, nguy cơ dịch bệnh, các địa phương khẩn trương tổ chức triển khai tiêm phòng đại trà cho đàn vật nuôi; bảo đảm tối thiểu 80% đàn vật nuôi được tiêm đủ, đúng loại vaccine tại thời điểm tiêm vaccine; tránh tình trạng tiêm muộn, để vaccine hết hạn hoặc triển khai không đồng bộ khiến miễn dịch cộng đồng không đạt ngưỡng bảo vệ.
Ngoài các giải pháp trọng tâm trên, các địa phương tăng cường giám sát chủ động và bị động dựa trên nguy cơ, kịp thời phát hiện và xử lý triệt để ổ dịch theo quy định pháp luật thú y; đảm bảo hệ thống thú y cơ sở phải duy trì hoạt động ổn định, không gián đoạn; chế độ báo cáo dịch bệnh phải đầy đủ, chính xác, đúng thời hạn./.
Hùng Võ (Vietnam+)